خلاصه: این کتاب با پرداختن به دو شغل فراموششده قسامی و مقنیگری، دریچهای نو به تاریخ اجتماعی ایران میگشاید. نویسنده با دقت در اسناد، ساختار و کارکرد این مشاغل را روشن کرده است. برای پژوهشگران تاریخ و علاقهمندان به فرهنگ کار سنتی، اثری خواندنی و معتبر است.
کتاب «دستورالعمل قسامان و مقنیان» اثری ارزشمند از فخرالدین علیشاه حسین قسام جویمی است که به همت نشر سخن و بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار منتشر شده است. این کتاب در ۳۷۰ صفحه با جلد زرکوب و قطع وزیری، به موضوعی کمترشناختهشده اما بسیار مهم در تاریخ اجتماعی و اقتصادی ایران میپردازد: قسامان (تقسیمکنندگان ارث) و مقنیان (حفرکنندگان قنات). نویسنده در این اثر با تکیه بر اسناد و منابع تاریخی، به بررسی وظایف، جایگاه اجتماعی و نقش این دو گروه شغلی در ساختار جامعه ایرانی میپردازد. قسامان به عنوان متولیان تقسیم ارث بر اساس فقه اسلامی و مقنیان به عنوان متخصصان آبیاری و حفر قنات، نقش حیاتی در اقتصاد و زندگی روزمره مردم داشتهاند. این کتاب نه تنها برای پژوهشگران تاریخ ایران، بلکه برای علاقهمندان به مردمشناسی، تاریخ اقتصادی و مطالعات شهری و روستایی منبعی بینظیر است. چاپ اول این اثر در سال ۱۴۰۱ منتشر شده و با شابک ۹۷۸۶۲۲۷۷۰۶۵۹۸ در دسترس علاقهمندان قرار دارد. خرید این کتاب از فروشگاه ناز فرصتی است برای دستیابی به یکی از تازهترین پژوهشهای تاریخی در حوزه مشاغل سنتی ایران.